Logo-PALMomenteel is het maatschappelijk gezien in een groot aantal organisaties eerder uitzondering dan regel dat de topleiding inspirerend, creatief en moedig is en zelf het goede voorbeeld geeft van hoe het beter zou kunnen. Dergelijke leiderschap is er al wel, maar is helaas nog dun bezaaid! Het is dan ook niet verwonderlijk dat pioniers en medewerkers, die het anders willen, substantieel last hebben van ontoereikend leiderschap en op zoek gaan naar hoe het wel kan. In het derde jaar nemen we deze weerbarstige praktijk, waarin pioniers veelal verkeren of mee te maken hebben, als werkveld. Daarbij richten wij ons bewust op de mensen die wél in beweging komen voor een menselijke en meer duurzame samenleving en voor betekenisvol samenwerken aan iets wat echt de moeite waard is om tot stand te brengen. En dat zijn er inmiddels al een heleboel. Pioniers willen in de praktijk van alledag leiderschap nemen om een wereld van mogelijkheden te ontsluiten. Pioniers maken zichtbaar welke beweging mogelijk is in bestaande organisaties en structuren.

Dat kan op vier manieren:

  • Door zelf het voorbeeld te zijn als Journeyleader.
  • Door een authentieke bijdrage te leveren aan of initiatieven te nemen binnen bestaande speelvelden die door anderen worden geleid.
  • Door het creëren en gaan leiden van eigen ‘communities of practice’ binnen de bestaande orde.
  • Door het creëren en leiden van eigen ‘communities of practice’ buiten de gevestigde orde.

Pioniers worden journeyleader wanneer ze vanuit partnerschap een “field of practice” creëren waarin ze anderen mee op reis nemen naar de wereld van authentiek en duurzaam leiderschap (second tier[1]). Wij zijn als pionier de bruggenbouwers tussen de oude speelvelden waar we nu nog op spelen (of speelden) en de nieuwe ‘communities of practice’ die we veelal zelf met partners creëren. Onder een ’community of practice’ verstaan wij ieder speelveld waarin mensen er voor elkaar willen zijn in hun ontwikkeling en bij de creatie van hun eigen en de gezamenlijke dromen in de praktijk. We noemen ze ‘communities of practice’ omdat het een uitdrukking van de tastbare realisatie is van wie we zijn en waar we voor staan in de praktijk van alledag.

Basisprincipes die leidend zijn voor deze opleiding

Herstel van vertrouwen in wat er aan potentie al aanwezig is
In het denken omtrent ‘verandermanagement’ wordt veelal uitgegaan van de impliciete aanname dat de werkelijkheid niet zou deugen zoals deze is en dat mensen moeten veranderen. In PAL gaan we uit van het principe dat het Authentieke Zelf in iedere deelnemer en ook in de organisatie die het betreft al in potentie aanwezig is. Er hoeft geen verandering gemanaged te worden; een mogelijke ontwikkeling vraagt erom te worden gesupport. Dit uitgangspunt heeft radicale gevolgen. Datgene wat in beweging wil komen ontstaat op een natuurlijke, en moeiteloze manier als de bedding in de organisatie deugt en de verbindingen voldoende schoon zijn. Het creëren van een veilige en uitdagende bedding waarin dat wat er wèl mogelijk is een kans kan krijgen en wordt gesupport is dan ook een belangrijk aandachtspunt in het derde jaar. Het accent zal liggen op het herstel van de natuurlijke verbindingen en het aanmoedigen van nieuwe mogelijkheden in omgevingen die het vertrouwen in zichzelf hebben verloren en verstard zijn geraakt. Ieder heeft daarin zijn of haar plek. Zij, die deze plek vanuit het harnas innemen, worden gesupport en uitgedaagd om zich daarvan los te maken (te ont-wikkelen) en te kiezen voor bijdragen vanuit authenticiteit en calling. Dat verrijkt het eigen werkzaam leven en brengt meer heilzame energie in de organisatie.

Op het scherpst van de snede
Een volgend uitgangspunt is: wat in mij aanwezig is in essentie ook op eigen wijze in anderen en in het speelveld aanwezig en dat kan mij helpen om mijzelf verder te ontwikkelen en dienstbaar te zijn aan het grotere geheel. Het is een feest van erkenning en herkenning om in een community te mogen participeren waarin mensen op het scherpst van de snede ervaren, denken, handelen en in ontwikkeling zijn; met geen ander doel dan dit zichzelf te gunnen en de wereld hiervan te laten profiteren. En dan vanuit de inspiratie ‘the best way to do it together’ te vinden. Dit betekent experimenteren en voortdurend leren en ontwikkelen en in afstemming zijn met snel veranderende contexten. Deelname aan het derde jaar betekent voor de deelnemers het bekennen van kleur in het aangaan van de uitdaging om het ook echt te gaan doen in de praktijk. We komen als begeleiders van PAL dichter op de huid: hoe haal jij als pionier en journeyleader het beste uit jezelf? Dit betekent dat we elkaar nog bewuster en preciezer gaan uitdagen maar ook aanspreken om een leven vol mogelijkheden waar te maken.

De reis in 7 fases
Tijdens dit programma volgen we opnieuw de reis van de pionier in 7 fases. Tijdens deze reis werken we wederom op alle vier dimensies van ontwikkeling (fysiek, emotioneel, mentaal en spiritueel). We zoeken hierin nog meer de verdieping en verbreding. In de eerste drie fases zijn we gericht op het scheppen van ruimte in bestaande contexten om zo contact te kunnen maken met een wereld van mogelijkheden, de authentieke kern van mensen en het veld. In de laatste drie fases van onze reis zijn we gericht op de manifestatie van deze potentie in de praktijk. De grote uitdaging is om gelijkgestemd te zijn in wat ons in beweging laat komen (Purpose) en daarbij optimaal gebruik te maken van ieders verschillende inbreng en kwaliteiten (People). Doordat ieder individu daarin wordt gerespecteerd en aangesproken ontstaat er een veld waarin mensen echt betrokken zijn bij wat er speelt en tot stand komt in het speelveld. Er kan verantwoordelijkheid genomen worden voor de realisatie van de individuele calling die ten dienste wil staan van het grotere geheel.

Viering van partnerschap
Journeyleaders hoeven niet te weten wat de oplossingsrichting is maar zullen wel in staat (moeten) zijn om beddingen te creëren waarin de collectieve intelligentie van het geheel optimaal wordt aangesproken, wat kan leiden tot mooie resultaten. We hebben elkaar nodig om het beste uit onszelf te kunnen halen. En daarbij zijn juist de verschillen belangrijke mogelijkheden om het optimale rendement uit een programma of netwerk te kunnen halen. In het derde jaar ligt het accent van het programma op de viering van partnerschap: we willen en kunnen het niet meer alleen als afzonderlijk persoon of als afzonderlijke pionier. Waarde(n)vol bondgenootschap is een noodzaak bij het aangaan van de complexe uitdagingen waar we hier en nu voor staan. Deelname aan het derde jaar betekent deelnemen aan een beweging en community waarbij mensen er voor elkaar willen zijn en elkaar toerusten zodat ieders bijdragen en kwaliteiten er echt uit komen. Het is een doorgaand ontwikkelproces.

Opzet van het programma

Het programma bestaat uit 8 dagen waarbij per fase de volgende vragen aan de orde komen:

Fase 1 Hoe creëer je de basisvoorwaarden voor een veilige en uitdagende ontwikkelomgeving in een organisatie die daar niet altijd op zit te wachten?

  • Voorbereiding van de reis
  • Kenmerken van organisaties die in de overlevingsstand zitten en hoe ga je daarmee om
  • Basiscondities om de reis te gaan maken (o.a. de vier basiscondities vertaald naar organisatielevel)
  • Oefenen met het gaan staan in de plus- en min-stand als journeyleaders in schurende situaties
  • Anerkennen wat er al is door ieder de huidige plek in te laten nemen en te sharen over waar ieder nu staat en wat we al in huis hebben aan rijkdom
  • Hoe schep je de bedding om op reis te gaan in een geharnaste setting?
  • Mogelijkheden en vervormingen in fase 1; wanneer zit je daar? Wanneer niet?

Fase 2 Hoe ga je om met weerstanden van de gevestigde orde en daag je mensen uit om verantwoordelijkheid te nemen voor wat er wel mogelijk is?

  • Feedback hoe doe je dat?; Feedbackregels als noodzaak om te overleven en voorwaarde om in ontwikkeling te blijven
  • Het beschermen van je kern in een geharnaste omgeving
  • Hoe ziet ‘op het scherpst van de snede’ er precies uit?
  • Hoe om te gaan met weerstanden en beren op de weg?
  • De noodzaak en optimaal gebruik van verschillen in organisaties
  • Mogelijkheden en vervormingen in fase 2

Fase 3 Hoe open je de ruimte voor nieuwe mogelijkheden in de bestaande en toekomstige werkelijkheid ?

  • Hoe laat je deep change ontstaan, hoe bestendig je en ga je door?
  • Systemisch afpellen van organisaties en het maken van een verruimende beweging
  • Principes van verbinding en mediation
  • Intuïtief aanvoelen en duiden van organisatievelden
  • Mogelijkheden en vervormingen in fase 3

Fase 4 Hoe maak je diepgaand en duurzaam contact met de echte rijkdom in een organisatie?

  • Geleide meditatie; het openen van mogelijkheden
  • Verbeelding van een toekomst vol mogelijkheden
  • Zichtbaar maken aan elkaar wat ieder aan rijkdom in huis heeft
  • De erkenning en waardering en viering van het verschil
  • Mogelijkheden en vervormingen in fase 4

Fase 5 Hoe maak je optimaal gebruik van de collectieve intelligentie in de organisatie bij de verbeelding en verwoording van wat er wel werkt?

  • Hoe kantel je een veld?
  • Dialoogcirkels in organisaties (binnen en buitencirkel)
  • Het gebruik van collectieve intelligentie middels het organiseren van een worldcafé
  • Mogelijkheden en vervormingen in fase 5
  • Hoe ontwikkel je een nieuwe taal; we hebben elkaar daarbij nodig

Fase 6 Hoe creëer je en voed je een ‘community of practice’?

  • Voorbeelden van communities of practice die werken en hoe dat werkt
  • Het belang van het vertellen van het echte verhaal en hoe dit doorgegeven kan worden
  • Verkennen en herkennen van ware partners
  • Valentines in organisatieverband
  • Het organiseren en begeleiden van een Open Space sessie
  • Mogelijkheden en vervormingen in fase 6

Fase 7 Hoe waarborg je dat mensen rustig doch beslist blijven gaan en staan voor wat er wel werkt?

  • Waarborgen van deep change; hoe voorkom je dat mensen terugvallen en borg je de nieuwe beweging.
  • Idealisme versus realiteit
  • Perseverance oftewel de veerkracht om door te gaan
  • De wereld vergaat niet als het anders loopt
  • Bespreekbaar maken als het klaar is
  • Hoe blijf je in beweging?
  • Het gebruik van moderne technologie in bewegingen; communicatiemogelijkheden online…
  • Mogelijkheden en vervormingen in fase 6

Tot slot

  • In elke fase zullen we benoemen hoe het eruit ziet als het klopt en wat de mogelijkheden en uitdagingen zijn en ook hoe de vervormingen per fase eruit zullen zien. Deelnemers krijgen dit in de vorm van artikelen.
  • We gaan nog meer werken met wat er in de praktijk aan de orde en mogelijk is veelal in de vorm van opstellingen, spelsituaties en delen van kennis en ervaringen. We gaan ‘good practices’ opzoeken en wellicht bezoeken.

 

Deelnemers
Het derde jaar kan alleen worden gevolgd als deelnemers de journeyleadersopleiding hebben afgerond.

Data in 2018
We starten met een weekend op 2 en 3 februari 2018 en daarna zijn de volgende dagen gepland: 2 maart, 6 april, 18 mei, 15 juni, 15 september en we sluiten feestelijk af op 12 oktober 2018 (met aansluitend een diner).

Brochure: Leiderschapsontwikkeling in organisaties 2018

[1] Concept uit Spirial Dynamics: de laag van bewustzijnsgebieden waar het overleven heeft plaatsgemaakt voor het ten volle aangaan van het leven en alles wat daarin mogelijk is.