Reisverhaal van Vivian Berden

Met veel lef het basisonderwijs radicaal vernieuwen

Het is iedere dag feest, maar ik moet wel zelf de ballonnen opblazen
Vandaag het reisverhaal van Vivian Berden bij wie ‘persoonlijk leiderschap’ centraal staat. Vivian is een PAL-er van het eerste uur die zich sterk maakt voor een transformatie naar gepersonaliseerd onderwijs op de basisschool waar zij directeur is. “Van legbatterij naar scharrelkip”.

Vivian zocht naar wegen om op een andere manier met mensen bezig te zijn en Hein inspireerde haar daarbij. “Het is iets moois als je medewerkers kunt helpen te groeien of zichzelf weer terug te vinden door ze uit hun comfortzone te halen. “ Maar daarvoor wilde Vivian eerst zelf een verdiepingsslag maken in haar eigen persoonlijke ontwikkeling. PAL was iets nieuws, iets waar Vivian graag bij wilde zijn. Er was op dat moment ook ruimte voor iets nieuws, dus een heel logische stap.

Liefde
Terugkijkend op de PAL jaren komt Vivian tot de conclusie dat ze een veel bewuster mens is geworden. Reflecteren is een vast onderdeel in haar leven geworden, net zoals luisteren naar haar gevoel. PAL heeft ertoe bijgedragen dat Vivian bewuster is gaan leven en meer lef en vertrouwen heeft gekregen om datgene wat haar drijft daadwerkelijk om te zetten in iets anders.
Vivian brengt dat in de praktijk met haar reflectieboekjes. In een aantekenboekje maakt zij dagelijks of om de paar dagen een kort journaal met tekeningen en korte teksten over hoe zij de dag beleefd heeft. Dat geeft een goed gevoel. Haar 3-jarige dochter Lieve tekent soms ook mee. Het hartje dat Lieve symboliseert en de spiegel van reflectie komen telkens terug in de bulletins. “Anders dan ik zelf ben opgevoed geef ik veel meer woorden en uiting aan mijn gevoel met Lieve en Hans. De liefde wordt veel meer gevierd dan voor de PAL tijd en het koesteren van wat je hebt. In mijn opvoeding is er met meer afstand opgevoed.

Lef
In haar werk als directeur in het basisonderwijs zet Vivian wekelijks stappen op weg naar het zijn van een andere school. Het gaat om zoeken en bouwen naar een concept voor gepersonaliseerd onderwijs. Vanuit een bestaande organisatie is dat moeilijker. “We doen het met de ouders en de leerkrachten die er zijn. We gaan dingen aan om stappen te maken. Zo zijn we gestopt met huiswerk, omdat uit geen enkel onderzoek blijkt dat het bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen. Ouders komen best wel veel op school en proeven en voelen de rust en de fijne sfeer. Die rust nemen kinderen mee naar huis, waardoor ouders thuis ook anders bezig met hun kinderen. En op school gebeuren er mooie dingen. De leerkrachten blijven zich verbazen, dat deze omslag zoveel impact heeft op alles in de school.”

Visie
Het nieuwe concept is een transformatie van traditioneel naar gepersonaliseerd onderwijs. Op eigen niveau in eigen tempo. Kinderen die sneller zijn, kunnen sneller en kinderen die meer tijd nodig hebben, krijgen die tijd. Doubleren hoeft niet meer. Het verschil met een jaar geleden is te zien doordat er nog maar weinig klassikale instructie is. Kinderen werken zelfstandig. Ze worden steeds meer eigenaar van hun eigen leren, ondersteund door slimme ICT middelen. Ze worden dagelijks meegenomen in hoe ze groeien ten opzichte van zichzelf. Veiligheid en goede begeleiding zijn daarbij belangrijk. Met de juiste leermiddelen en een eigen leeromgeving (Jeelo) worden alle zaakvakken geïntegreerd aangeboden in 6 thema’s per jaar. Er zijn thema’s zoals omgaan met geld, leren van personen van vroeger of verkeer. Als een kind 8 jaar op school zit komt ieder thema 4 maal terug. Daarmee krijgen ze meer diepgang, meer inzicht en overzicht van bepaalde stof. De puzzelstukjes vormen sneller een geheel waardoor het beter blijft hangen.

Verbinding
Vivian vertelt dat ze een paar weken geleden heeft gehoord dat zij de school nu ook anders mag gaan inrichten. Er is een flink budget beschikbaar gesteld.  “We krijgen huiskamers met banken en kleedjes en veel natuurlijke materialen. Dat is heel spannend. Het moet allemaal kloppen en het moet allemaal in verbinding staan met elkaar. Het is nu al moeilijk voor sommige ouders om de ontwikkelingen bij te benen en als het gebouw nu ook anders is ingericht, wordt het misschien wel heel moeilijk voor sommige ouders en moeten we misschien wel afscheid nemen.”

Leiderschap
Vivian geeft aan dat PAL haar heeft geholpen om leiding te geven aan jezelf en dat je mag zijn wie je bent. “Wat doe ik al goed, wat voelt intuïtief goed. Deze belangrijke bouwstenen heb ik meegekregen van PAL en wil ik graag doorgeven. Op school moet ik vaak heel duidelijk zijn en dat zit wel in mijn aard. Ik zeg wat ik wil zeggen en dat kun je doen vanuit strijd of vanuit liefde of begrip. Spreken vanuit liefde en begrip kan niet altijd meteen en dan wacht ik totdat ik rustig ben en de ander ook zover is om te ontvangen. Ik wil van mijn team dat zij ook persoonlijk leiderschap nemen voor het geheel. Daarbij kijk ik vooral naar de lange termijn. Zo moet ik keuzes maken voor wisselingen in teams zodat er een goede balans is in ieder team. Zo een teamverandering kan wel een jaar duren om in balans te komen, maar het gaat mij om de kwaliteit op lange termijn.”

Vertrouwen
“Ik ben nu iets heel moois aan het bouwen en zie wel hoe mijn reis verder gaat. Ik plan dat niet want er komen altijd dingen op mijn pad en ik zie wel wanneer dat is. Iedere baan heeft dingen die niet zo leuk zijn, maar voorlopig vind ik het heerlijk. Binnenkort wordt Lieve vier jaar en dan ga ik Lieve meenemen naar de school waar ik zelf volledig in geloof. Hoe gaat Lieve dat ervaren en hoe gaan ouders dat ervaren? Misschien ga ik over een paar jaar wel weg om Lieve de ruimte te geven. Misschien ga ik dan meer scholen begeleiden en op die manier meer kinderen dit onderwijs bieden. Dat zie ik als een kans en als een verplichting om vanuit mijn gevoel, mijn intuïtie en mijn hart te werken aan de persoonlijke ontwikkeling van jonge kinderen.”